จากบทความในเรื่องมาตรฐานข้อมูลดิจิทัล ตอนที่ 1 และ 2 ผมคิดว่าน่าจะทำให้ท่านผู้อ่านเห็นกรอบแนวคิด และวิธีการในการกำหนดมาตรฐาน ซึ่งถึงแม้ว่าจะเป็นเพียงรูปแบบที่ผมใช้ แต่ก็น่าจะพอเป็นแนวทางให้ท่านสามารถคิด และหาแนวทางที่อาจจะเหมือนกัน หรือแตกต่างกัน แต่เหมาะสมสำหรับเงื่อนไขต่างๆ ของการกำหนดมาตรฐาน สำหรับการนำมาใช้งานร่วมกัน ในบทความตอนนี้ เป็นบทความตอนสุดท้าย ที่ผมจะพูดในเรื่องของความเห็นของผม ต่อรูปแบบของมาตรฐานข้อมูลดิจิทัล ว่าควรจะเป็นรูปแบบใด ซึ่งก็คงกติกาเหมือนเดิมนะครับ ว่าเป็นเพียงความคิดเห็นของผม ที่ใช้ข้อมูลจากประสบการณ์เป็นหลัก และแน่นอนครับ อาจจะผิด หรืออาจจะถูก นั่นสุดแล้วแต่ท่านผู้อ่าน จะอ่านด้วยความเข้าใจตั้งต้นที่ตรงกันและคิดพิจารณาเอาเองครับ

จำได้ว่าเมื่อตอนที่เข้าร่วมฟังบรรยายของอาจารย์บุญเลิศ อาจารย์บุญเลิศได้แสดงร่างมาตรฐานรูปแบบการนำเสนอภาพดิจิทัล ดังแสดงในรูปด้านล่าง (ผมไม่ได้ถ่ายรูปสไลด์ของอาจารย์บุญเลิศมา ก็เลยเอาข้อมูลเก่าที่อาจารย์บุญเลิศเคยบรรยายไว้ ซึ่งคล้ายๆ กัน มาประกอบบทความครับ)

Digital Data Standards

แนวคิดหลักของการกำหนดมาตรฐานในรูปแบบนี้ เป็นการกำหนดมาตรฐานข้อมูล สำหรับการใช้งานในระบบที่แตกต่างกัน ซึ่งผมเองอาจจะเห็นแตกต่าง เนื่องจากผมมองว่า จากตารางข้างต้น ภาพสำหรับ Digital Archive, Presentation, Database, Website และอาจจะรวมทั้ง preview ล้วนเป็นการแสดงผลบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ ซึ่งประสิทธิภาพในการแสดงผลของอุปกรณ์แสดงผลในปัจจุบัน และข้อจำกัดทางการรับรู้ภาพของมนุษย์ (Human Visual Perception) เป็นข้อจำกัดที่สำคัญของการแสดงผลภาพ หรือการรับรู้รายละเอียดภาพของผู้ชม เมื่อสมัยก่อน เป็นที่รู้กันในหมู่ผู้ทำเว็บไซต์ หรือเผยแพร่ข้อมูลผ่านเว็บไซต์ว่า ไฟล์ภาพที่ใช้ประกอบเนื้อหา จะต้องมีความละเอียดไม่เกิน 72 dpi โดยมีเหตผลหลักว่าจอภาพคอมพิวเตอร์ ไม่สามารถแสดงผลที่รายละเอียดได้เกินกว่านี้ หรือถึงแม้แสดงได้ แต่ข้อจำกัดของการรับรู้ภาพของมนุษย์นั้น ไม่สามารถแยกความแตกต่างของรายละเอียดที่แตกต่างกันของ ไฟล์ภาพที่ 72 dpi และไฟล์ภาพที่มีความละเอียดสูงกว่า นั่นคือที่มาที่ไป

ซึ่งในปัจจุบัน เทคโนโลยีจอภาพคอมพิวเตอร์มีความก้าวหน้าไปมาก หลายคนอาจจะให้เหตุผลว่า น่าจะมีการปรับปรุงมาตรฐานให้สอดคล้องกับเทคโนโลยี โดยส่วนตัวแล้วผมคิดว่า ต้องแบ่งเป็น 2 ประเด็นคิด ประเด็นแรก คือ จอภาพคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน สามารถแสดงผลหรือแสดงรายละเอียดภาพได้มากกว่า 72 dpi ได้จริงๆ หรือไม่ ซึ่งประเด็นนี้ไม่น่าจะลำบาก เพราะน่าจะมี Technical Specification ของแต่ละจอที่เราสามารถเข้าถึงได้ เหลือแค่ต้องไปตรวจสอบเท่านั้น แต่อีกประเด็นหนึ่งก็คือ ข้อจำกัดในการรับรู้ หรือแยกแยะรายละเอียดภาพของมนุษย์ ที่จะต้องทดลองให้เห็นผลว่า บนจอแสดงผลความละเอียดสูงเดียวกัน ภาพที่มีความละเอียดต่างกันนั้นให้ผลลัพธ์ทางการรับรู้ และการแยกแยะรายละเอียด ที่แตกต่างกันได้หรือไม่ และที่สำคัญขนาดไฟล์ที่ฐานคิดเดิม คือ 72 dpi กับขนาดไฟล์ที่ความละเอียดสูงขึ้น แตกต่างกันอย่างไร ก็สามารถพิสูจน์ให้เห็นผลได้ เพื่อหามาตรฐานที่เหมาะสมที่สุด

อย่างไรก็ตาม ผมมองว่ามาตรฐานที่จะเป็นตัวกำหนดรูปแบบของข้อมูล น่าจะขึ้นกับอุปกรณ์หรือสื่อที่จะใช้แสดงผล เพราะสื่อหรืออุปกรณ์แสดงผลเป็นปัจจัยหลักในการบังคับรูปแบบ และรายละเอียดการแสดงผล ดังนั้น ผมคิดว่า (คิดเอาเอง) ถ้าจะกำหนดมาตรฐานของข้อมูลดิจิทัล จะต้องกำหนดสำหรับ

1. ข้อมูลต้นฉบับ
2. ข้อมูลสำหรับการแสดงผลผ่านจอภาพ (หมายถึงระยะการดูน้อยกว่า 1 เมตร และส่วนนี้จะรวมการแสดงผลจากเครื่องฉายภาพ หรือ โปรเจคเตอร์ ด้วย)
3. ข้อมูลสำหรับสื่อสิ่งพิมพ์ (กระดาษ ซึ่งควรมีกรอบคิดที่กระดาษคุณภาพดี แล้วจะครอบคลุมกระดาษที่คุณภาพต่ำ)

ที่ผมคิดอย่างนี้ เพราะผมมองว่า ไม่ว่าไฟล์จะถูกใช้ในงานใด ล้วนแล้วแต่มีช่องทาง (Channel) ในการนำเสนอแค่นี้ครับ ส่วนการกำหนดรายละเอียดลงลึกไปอีก อาจจะต้องแบ่งเป็นระดับคุณภาพ เช่น สำหรับการแสดงผลบนจอภาพ อาจจะมีข้อกำหนดสำหรับไฟล์ที่มีขนาดแสตมป์ (Thumbnail), ไฟล์สำหรับขนาดกลาง (ความกว้างไม่เกิน 800 พิกเซล หรือ 1024 พิกเซล) และไฟล์ขนาดใหญ่ เป็นตัน เมื่อกำหนดรูปแบบมาตรฐานแบบนี้แล้ว ก็สามารถใช้ในการแสดงภาพสำหรับ Digital Archive, Presentation, Database, Website และ preview ผ่านจอภาพคอมพิวเตอร์ได้แล้วครับ ไม่ต้องมีข้อกำหนดยิบย่อยเกินไป ในส่วนของรายละเอียดในแต่ละรูปแบบ ก็ต้องมีการหารือ เพื่อหาเหตุผลในการกำหนดจากคณะทำงาน โดยอาศัยการสำรวจมาตรฐานปัจจุบันเป็นตัวตั้ง ผมคงไม่ได้ถึงขนาดฟันธงว่าเป็นแบบไหนนะครับ แต่อยากให้เห็นว่าน่าจะมีลักษณะของโครงสร้างมาตรฐานอย่างไรครับ และเมื่อกำหนดรูปแบบมาตรฐานสำหรับการแสดงผลผ่านจอภาพได้แล้ว ก็สามารถต่อไปคิดถึงรูปแบบการแสดงผลบนอุปกรณ์ หรือสื่อชนิดอื่นๆ โดยใช้แนวทางการพิจารณาเหมือนกันครับ

 

Tags: , , , , , ,